Ja w sieci - co jest walutą? - E-Dukacja Obywatelska

| Czego nauczą się uczniowie?

Po zrealizowaniu tej lekcji uczniowie będą wiedzieć, jak:

Zrozumieć „Ekonomię Uwagi”: Dowiedzą się, dlaczego ich czas jest dla korporacji cenniejszy niż ropa naftowa i że jeśli nie płacą za produkt pieniędzmi, to sami są towarem sprzedawanym reklamodawcom.
Identyfikować bańki informacyjne: Zrozumieją, jak algorytmy tworzą wokół nich „cyfrowe lustro weneckie”, filtrując treści i zamykając ich w komorach echa, co prowadzi do polaryzacji społecznej.
Rozróżniać ślad aktywny od pasywnego: Odkryją, że cyfrowy ślad to nie tylko zdjęcia, które wrzucają (aktywny), ale też dane zbierane w tle, np. lokalizacja czy czas patrzenia na reklamę (pasywny).
Dbać o higienę cyfrową: Poznają mechanizmy uzależniające oparte na dopaminie i nauczą się świadomie zarządzać swoją prywatnością, zamiast bezrefleksyjnie klikać „Akceptuj”.

1

Prowokacja myślowa: Dyskusja obalająca mit „darmowego internetu”. Uczniowie analizują, dlaczego potężne firmy rozdają swoje produkty (aplikacje) za darmo i odkrywają, gdzie jest haczyk (handel danymi).
2

Śledztwo wideo – Jak działa algorytm?: Analiza filmu pokazującego mechanizmy profilowania. Uczniowie dowiadują się, że celem algorytmu nie jest ich szczęście, lecz maksymalizacja czasu spędzonego w aplikacji, często poprzez promowanie skrajnych emocji.
3

Warsztat „Mój Cyfrowy Ślad”: Audyt własnej aktywności. Uczniowie wypełniają Kartę Pracy, która działa jak „paragon” – sprawdzają, jaką walutą (np. lokalizacją, listą kontaktów, nastrojem) zapłacili za korzystanie z darmowych aplikacji.
4

Eksperyment „Test Bańki”: Ćwiczenie na żywo, w którym uczniowie porównują swoje ekrany (feedy) w tej samej aplikacji. To naoczny dowód na to, że algorytm każdego zamyka w innej, spersonalizowanej rzeczywistości.

Film: „Jak działa algorytm”

Prezentacja: „Władcy naszej uwagi”

PDF: Władcy naszej uwagi

PDF: Scenariusz lekcji

Obraz: Infografika – Wygoda czy prywatność

Obraz: Karta Pracy – Mój cyfrowy świat

Od pasji do działania – jak odkryć swoją supermoc?
Rozpoczynamy od osobistej refleksji ucznia nad jego talentami, przechodzimy przez detektywistyczne odkrywanie potrzeb otoczenia, a kończymy na zrozumieniu, że pomaganie to nie tylko poświęcenie, ale przede wszystkim wykorzystanie swojej „supermocy” w sposób profesjonalny i skuteczny.
Kto tu rządzi? Mapa władzy w Polsce
Rozmawiamy o państwie z poziomu obywateli. Zaczynamy od konkretnego problemu, który dotyczy uczniów, przechodzimy przez detektywistyczną analizę faktów zawartych w Konstytucji, a kończymy na zrozumieniu, że system trójpodziału władzy to bezpiecznik chroniący naszą wolność.
Ja w sieci – co jest walutą?
Zabierasz uczniów za kulisy ich ulubionych aplikacji. Twoim zadaniem jest zmiana ich perspektywy z "nieświadomego użytkownika" na "świadomego konsumenta". Pokażesz im, że w cyfrowym świecie "darmowe" usługi mają swoją cenę, którą płacą każdego dnia - często nawet o tym nie wiedząc.
Jak rozpracować konflikt
Dziś Twoi uczniowie przestaną być tylko biernymi obserwatorami konfliktu, a staną się reżyserami porozumienia. Twoim zadaniem jest pokazanie im, że w stresującej sytuacji nie są skazani na jedną, instynktowną reakcję. Mogą wybrać "zakończenie filmu", w którym grają.